ทุกคนคงเคยได้ยินข่าวการเสียชีวิตจากการศัลยกรรมกันใช่มั้ยคะ บางครั้งอาจเกิดจากการรักษาที่ไม่ได้มาตรฐาน แต่บางครั้งแม้จะได้รับการรักษาหรือผ่าตัดที่ได้มาตรฐานก็ยังอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายถึงชีวิต ภาวะนั้นคืออะไร และเราจะสามารถป้องกันได้อย่างไร บทความนี้เรามีคำตอบให้ค่ะ
สวัสดีค่ะ พบกับหมอออม แพทย์หญิงกษมา นิลประภา ศัลยแพทย์ตกแต่งจากทีม Becontour ทีมศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยกรรมหน้าอกและเรือนร่าง กับ Channel คุยกับหมอศัลย์ By Becontour ในบทความนี้เราจะพูดกันถึงภาวะแทรกซ้อนที่น่ากลัวที่สุดในการทำศัลยกรรมตกแต่งค่ะ
ในปัจจุบันนะคะ ถ้าเรารู้สึกว่าตัวเองรูปร่างไม่ดี ไม่มั่นใจในรูปร่างหน้าตา ต้องเคยได้ยินคำแนะนำให้ไปศัลยกรรม ไม่ว่าจะเป็นผ่าตัดปรับรูปหน้า ปรับรูปร่างด้วยการเสริมหน้าอก ยกกระชับ ตัดหน้าหน้าท้อง แขน ขา ดูดไขมัน และอื่นๆ อีกมากมาย บางคนอาจตั้งรางวัลของชีวิตเป็นการศัลยกรรมตกแต่ง เพื่อเพิ่มความมั่นใจ สร้างชีวิตใหม่ให้ตัวเอง แต่ในบางครั้งรางวัลนั้นอาจจะไม่ใช่จุดเริ่มต้น แต่อาจจะกลายเป็นจุดจบของคนบางคน ตามที่ได้ยินกันในข่าวอยู่เรื่อยๆ ซึ่งหนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตเหล่านั้น มีภาวะแทรกซ้อนที่แม้การรักษาที่ได้ตามมาตรฐานก็อาจส่งผลร้ายแรงแก่ชีวิตได้ ภาวะนั้นก็คือ ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด หรือ Pulmonary embolism
ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอดคืออะไร ?

ในช่วงนี้ หลายๆ คนอาจจะเคยได้ยินภาวะนี้ว่าพบได้ในผู้ป่วยโควิดนะคะ แล้วภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด เกี่ยวอะไรกับการศัลยกรรมตกแต่ง ก่อนอื่นขออธิบายก่อนว่าการที่ลิ่มเลือดไปอุดตันในปอดนั้น คือลิ่มเลือดไปอุดตันที่เส้นเลือดใหญ่ที่จะนำเลือดดำไปแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนที่ปอด ทำให้ร่างกายเกิดภาวะขาดออกซิเจน หากเป็นมากขึ้นจะทำให้เกิดการช็อคและเสียชีวิตได้
ลิ่มเลือดมาจากไหน ?

แล้วลิ่มเลือดนั้นมาจากไหน ลิ่มเลือดนั้นมักเริ่มเกิดที่ขาจากการไหลเวียนของเลือดลดลงเนื่องจากตอนผ่าตัด ผู้ป่วยจะไม่ได้ขยับขาเป็นเวลานาน หรือผู้ป่วยมีภาวะการแข็งตัวของเลือดผิดปกติ หรือผู้ป่วยมีการอักเสบของเส้นเลือดจากภาวะต่างๆ ซึ่งการผ่าตัดศัลยกรรมตกแต่งที่ใช้เวลาการผ่าตัดยิ่งนานยิ่งเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดภาวะนี้ รวมทั้งตั้วตัวผู้ป่วยเองมีความเสี่ยง เช่น มีภาวะการแข็งตัวของเลือดผิดปกติ เป็นโรคของเส้นเลือด มีภาวะอ้วน (BMI > 30) และอายุมาก

งานวิจัยในสหรัฐอเมริกา ตีพิมพ์เมื่อปี 2016 สำรวจผู้ป่วยมาผ่าตัดศัลยกรรมตกแต่งในทุกๆ ส่วนของร่างกายประมาณ 130,000 คน พบว่าในระหว่างการผ่าตัดมีผู้ป่วยมีภาวะลิ่มเลือดอุดตันในเส้นเลือด (Venous thromboembolism) 0.09% หรือพูดง่ายๆ ประมาณ 1 ใน 1000 คน โดยอัตราการเกิดสูงสุดในการผ่าตัดหลายส่วนร่วมกันเช่น การผ่าตัดหน้าอกและหน้าท้องพร้อมกัน 0.28% และรองลงมาเป็นการผ่าตัดหน้าท้อง 0.21%
วิธีป้องกันไม่ให้เกิดลิ่มเลือดในเส้นเลือดระหว่างผ่าตัด

วิธีการป้องกันอะไรไม่ให้เกิดลิ่มเลือดในเส้นเลือดระหว่างผ่าตัด ก็คือ การใช้อุปกรณ์ปั๊มลมที่ขาทั้งสองข้างเพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือด หรือในผู้ป่วยบางรายที่มีความเสี่ยงสูงอาจจำเป็นต้องให้ยาลดการแข็งตัวของเลือดก่อนผ่าตัดร่วมด้วย

และหลังผ่าตัดต้องพยายามให้ผู้ป่วยขยับตัวให้ได้เร็วที่สุด เพื่อให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น
วิธีการรักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด
บางครั้งถึงแม้ป้องกันตามแนวทาง หรือ Guideline มาตรฐานแล้ว ยังเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่ปอดหลังผ่าตัด ผู้ป่วยจะมีอาการหอบเหนี่อยกะทันหัน ขาดออกซิเจน และช็อคหมดสติ หรือหัวใจหยุดเต้นได้ ซึ่งหากเกิดภาวะนี้ หากไม่ได้รับการรักษาทันที อัตราตายจะสูงถึง 30% แต่หากผู้ป่วยได้รับการรักษาทันที อัตราตายจะลดเหลือเพียง 2-8% ซึ่งการรักษามีตั้งแต่การให้ยาละลายลิ่มเลือด หรือบางรายอาจจำเป็นต้องผ่าตัดเปิดหน้าอกเพื่อเอาลิ่มเลือดออกจากเส้นเลือดใหญ่ไปปอด
บทสรุป
จากที่พูดมาทั้งหมด ขอสรุปได้ดังนี้นะคะ ภาวะแทรกซ้อนที่น่ากลัวที่สุดจากการผ่าตัดศัลยกรรมตกแต่งคือภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่ปอด (Pulmonary Embolism) ลิ่มเลือดมักจะเกิดขึ้นที่ขา เกิดจากความเสี่ยงจากการผ่าตัดเป็นระยะเวลานาน หรือผู้ป่วยที่ปัจจัยเสี่ยงกับภาวะการแข็งตัวของเลือดผิดปกติ สามารถป้องกันได้โดยการใช้อุปกรณ์ปั๊มลมที่ขา หรือการให้ยาลดการแข็งตัวของเลือด หากยังเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่ปอดหลังผ่าตัด การวินิจฉัยและรักษาได้ทันที จะสามารถลดอัตราการตายได้อย่างมาก
ดังนั้นใครที่สนใจจะทำศัลยกรรม อย่าลืมชั่งความเสี่ยง เลือกผ่าตัดกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และเลือกสถานที่ผ่าตัดที่ปลอดภัยได้มาตรฐาน และครบวงจร เท่านี้ก็สามารถทำศัลยกรรมได้อย่างสบายใจแล้วละค่ะ
ปรึกษาทีมแพทย์ BeContour
ท่านที่มีปัญหาต้องการปรึกษา สอบถามทุกเรื่องเกี่ยวกับศัลยกรรม สามารถสอบถามได้ทาง LINE @becontour (คลิกเพื่อเพิ่มเพื่อน)
รับชมคลิป ศัลยกรรม เค้าว่าเสี่ยง จริงหรือ ?